PHÂN CHIA TÀI SẢN KHI LY HÔN – QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
Phân chia tài sản khi ly hôn là một trong những vấn đề phức tạp và dễ phát sinh tranh chấp nhất trong các vụ án hôn nhân gia đình. Không ít trường hợp, dù đã đồng ý ly hôn nhưng vợ chồng vẫn kéo dài mâu thuẫn chỉ vì không thống nhất được cách chia tài sản. Vậy pháp luật quy định thế nào về phân chia tài sản khi ly hôn? Nguyên tắc chia ra sao? Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
1. Phân chia tài sản khi ly hôn là gì?
Phân chia tài sản khi ly hôn là việc xác định và phân định tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng sau khi quan hệ hôn nhân chấm dứt theo bản án hoặc quyết định của Tòa án.
Việc chia tài sản có thể:
– Do vợ chồng tự thỏa thuận
– Do Tòa án giải quyết nếu không thỏa thuận được
Nguyên tắc quan trọng nhất là đảm bảo công bằng, đúng pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.
2. Tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng
2.1. Tài sản chung của vợ chồng
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, tài sản chung bao gồm:
– Tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân
– Thu nhập từ lao động, kinh doanh
– Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng
– Tài sản được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung
Tài sản chung thường là đối tượng chính khi phân chia tài sản lúc ly hôn.
2.2. Tài sản riêng của vợ chồng
Tài sản riêng gồm:
– Tài sản có trước khi kết hôn
– Tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng
– Tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu cá nhân
– Tài sản được chia riêng theo thỏa thuận
Tài sản riêng không bị chia khi ly hôn, trừ trường hợp đã nhập vào tài sản chung.
3. Nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn
Pháp luật không áp dụng nguyên tắc chia đôi tuyệt đối mà chia theo các tiêu chí cụ thể:
3.1. Chia đôi nhưng có xem xét
Tài sản chung được chia đôi nhưng Tòa án sẽ xem xét:
– Công sức đóng góp của mỗi bên
– Hoàn cảnh gia đình của vợ, chồng
– Bảo vệ quyền lợi chính đáng của con
– Lỗi của mỗi bên trong vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
Người có công sức đóng góp nhiều hơn có thể được chia phần tài sản lớn hơn.
3.2. Ưu tiên thỏa thuận giữa vợ chồng
Nếu vợ chồng tự thỏa thuận được việc chia tài sản, Tòa án sẽ công nhận thỏa thuận đó, miễn là:
– Không vi phạm pháp luật
– Không trái đạo đức xã hội
– Không xâm phạm quyền lợi của con và người thứ ba
4. Phân chia tài sản khi ly hôn thuận tình
Trong trường hợp ly hôn thuận tình:
– Vợ chồng chủ động thỏa thuận cách chia tài sản
– Có thể chia bằng hiện vật hoặc bằng tiền
– Thỏa thuận được ghi nhận trong quyết định công nhận ly hôn
Ưu điểm:
– Nhanh chóng
– Ít tranh chấp
– Tiết kiệm chi phí
5. Phân chia tài sản khi ly hôn đơn phương
Ly hôn đơn phương thường đi kèm tranh chấp tài sản. Khi đó:
– Một bên khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết
– Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ
– Có thể định giá tài sản
– Ra bản án phân chia theo quy định pháp luật
Quá trình này thường kéo dài và phức tạp, đặc biệt khi tài sản có giá trị lớn như nhà đất, cổ phần, doanh nghiệp.
6. Phân chia nhà đất khi ly hôn
Nhà đất là loại tài sản tranh chấp phổ biến nhất.
Trường hợp nhà đất là tài sản chung:
– Có thể chia theo hiện vật nếu đủ điều kiện
– Hoặc một bên nhận nhà, bên còn lại nhận tiền tương ứng
Trường hợp nhà đất là tài sản riêng:
– Thuộc quyền sở hữu của người đứng tên
– Trừ khi có chứng cứ chứng minh là tài sản chung
Việc xác định nguồn gốc nhà đất là yếu tố then chốt.
7. Nợ chung, nghĩa vụ tài chính khi ly hôn
Ngoài tài sản, vợ chồng còn phải giải quyết:
– Nợ chung trong thời kỳ hôn nhân
– Nghĩa vụ tài chính với bên thứ ba
Nợ chung được chia theo:
– Thỏa thuận
– Hoặc theo tỷ lệ do Tòa án quyết định
Nợ riêng của bên nào thì bên đó tự chịu trách nhiệm.
8. Những sai lầm thường gặp khi chia tài sản ly hôn
Nhiều người mất quyền lợi do:
– Không thu thập chứng cứ chứng minh tài sản chung
– Tin tưởng thỏa thuận miệng
– Che giấu, tẩu tán tài sản trái pháp luật
– Nghĩ rằng người đứng tên tài sản sẽ được toàn quyền sở hữu
Những sai lầm này có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
9. Vai trò của luật sư trong phân chia tài sản ly hôn
Luật sư sẽ giúp bạn:
– Xác định đúng tài sản chung – riêng
– Thu thập và đánh giá chứng cứ
– Đề xuất phương án chia tài sản có lợi
– Tham gia tranh tụng bảo vệ quyền lợi
– Hạn chế rủi ro và tranh chấp kéo dài
Đặc biệt với các vụ việc có tài sản lớn, luật sư là yếu tố gần như không thể thiếu.
10. Kết luận
Phân chia tài sản khi ly hôn là vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi hiểu biết rõ ràng về luật và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc nắm vững quy định pháp luật không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn tránh được những tranh chấp kéo dài, tốn kém.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc chia tài sản khi ly hôn, hãy cân nhắc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý hoặc luật sư ly hôn để được hỗ trợ kịp thời, đúng luật và hiệu quả.
