QUYỀN KHỞI KIỆN VÀ ĐIỀU KIỆN THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ
1. Khái niệm và chủ thể có quyền khởi kiện
Quyền khởi kiện là quyền định đoạt quan trọng nhất của cá nhân, cơ quan, tổ chức để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Theo Điều 186 BLTTDS 2015, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền.
– Cá nhân: Có năng lực hành vi tố tụng dân sự đầy đủ.
– Cơ quan, tổ chức: Bao gồm cả doanh nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội.
– Chủ thể đặc biệt: Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ (trong các vụ việc hôn nhân gia đình) hoặc Công đoàn (trong vụ án lao động).
2. Điều kiện thụ lý vụ án dân sự
Để một vụ án được Tòa án thụ lý, người khởi kiện phải đáp ứng các điều kiện sau:
a. Điều kiện về chủ thể
Người khởi kiện phải có quyền lợi bị xâm phạm trực tiếp hoặc có quyền khởi kiện theo quy định của pháp luật. Người khởi kiện phải có năng lực hành vi tố tụng dân sự. Nếu là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự thì phải thông qua người đại diện theo pháp luật.
b. Vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
Vụ việc phải là tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại hoặc lao động được quy định tại mục 1 Chương III BLTTDS 2015. Đồng thời, vụ việc không được thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính hoặc tổ chức khác (như Trọng tài thương mại nếu các bên có thỏa thuận trọng tài hợp lệ).
c. Chưa được giải quyết bằng một bản án/quyết định đã có hiệu lực pháp luật
Theo nguyên tắc “Không xét xử hai lần cho cùng một việc”, Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện nếu vụ việc đã được giải quyết bằng một bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực của Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ một số trường hợp đặc biệt như thay đổi mức cấp dưỡng, thay đổi người trực tiếp nuôi con…
d. Điều kiện về thời hiệu khởi kiện
Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Theo Điều 184 BLTTDS 2015, Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc.
3. Trình tự và thủ tục gửi đơn khởi kiện
Hình thức gửi đơn: Nộp trực tiếp tại Tòa án, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có). Hồ sơ kèm theo: Đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền khởi kiện.
Thanh toán án phí: Sau khi nhận đơn và xét thấy đủ điều kiện, Tòa án ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Vụ án chỉ chính thức được thụ lý khi người khởi kiện nộp lại biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án (trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp)
Trên đây là bài viết QUYỀN KHỞI KIỆN VÀ ĐIỀU KIỆN THỤ LÝ VỤ ÁN DÂN SỰ. Nếu quý khách hàng đang đối diện với bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.633.390. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và hỗ trợ quý khách hàng một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp. Chân thành cảm ơn sự hợp tác và sự tin tưởng của quý khách hàng!
