NHỮNG TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ THƯỜNG GẶP
Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, ngoài việc xác định hành vi phạm tội và mức độ nguy hiểm cho xã hội, Tòa án còn xem xét các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để quyết định hình phạt phù hợp. Việc hiểu rõ các tình tiết giảm nhẹ không chỉ giúp người phạm tội bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn là căn cứ quan trọng để luật sư xây dựng phương án bào chữa hiệu quả.
I. TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ LÀ GÌ?
Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là những yếu tố phản ánh nhân thân, hoàn cảnh, thái độ của người phạm tội hoặc điều kiện xảy ra hành vi phạm tội, từ đó làm giảm mức độ nguy hiểm của hành vi và là cơ sở để Tòa án giảm nhẹ hình phạt.
Theo Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), các tình tiết giảm nhẹ được chia thành:
– Các tình tiết giảm nhẹ được luật quy định cụ thể;
– Các tình tiết giảm nhẹ khác do Tòa án xem xét nhưng phải ghi rõ trong bản án.
II. NHỮNG TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ THƯỜNG GẶP
1. Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải
Theo điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, người phạm tội thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi phạm tội và thể hiện thái độ ăn năn, hối lỗi sẽ được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
Trên thực tế, đây là tình tiết giảm nhẹ phổ biến nhất, được áp dụng trong đa số các vụ án hình sự nếu bị can, bị cáo hợp tác tốt với cơ quan tiến hành tố tụng.
2. Tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả
Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, người phạm tội đã tự nguyện bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả do mình gây ra sẽ được giảm nhẹ hình phạt.
Việc bồi thường không chỉ thể hiện trách nhiệm của người phạm tội mà còn góp phần hàn gắn thiệt hại cho người bị hại, do đó được pháp luật khuyến khích.
3. Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng
Theo điểm i khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, người phạm tội lần đầu và hành vi phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng sẽ được coi là tình tiết giảm nhẹ.
Tình tiết này thường áp dụng đối với những người có nhân thân tốt, chưa từng bị xử lý hình sự, vi phạm do thiếu hiểu biết pháp luật hoặc bộc phát.
4. Người phạm tội là người chưa thành niên, phụ nữ có thai hoặc người có hoàn cảnh đặc biệt
Pháp luật hình sự luôn đặt yếu tố nhân đạo lên hàng đầu. Theo điểm n và điểm o khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, các trường hợp như:
– Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;
– Phụ nữ có thai;
– Người già yếu, người có bệnh nặng;
đều được xem xét là tình tiết giảm nhẹ khi quyết định hình phạt.
5. Phạm tội do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc bị hạn chế khả năng nhận thức
Trong một số trường hợp, người phạm tội thực hiện hành vi do hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, bị lệ thuộc, bị ép buộc hoặc bị hạn chế khả năng nhận thức mà chưa đến mức mất năng lực hành vi, thì đây cũng là tình tiết giảm nhẹ khác được Tòa án xem xét theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
III. TÒA ÁN CÓ ĐƯỢC ÁP DỤNG TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ KHÁC KHÔNG?
Theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, ngoài các tình tiết được liệt kê cụ thể, Tòa án có thể xem xét những tình tiết giảm nhẹ khác nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án.
Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho việc bào chữa và xin giảm nhẹ hình phạt, nếu người phạm tội có nhiều yếu tố nhân thân tốt hoặc tình tiết đặc biệt chưa được luật liệt kê.
IV. VAI TRÒ CỦA LUẬT SƯ TRONG VIỆC XIN GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
Trong thực tiễn tố tụng, không phải tình tiết giảm nhẹ nào cũng được cơ quan tiến hành tố tụng tự động ghi nhận. Luật sư sẽ:
– Phân tích hồ sơ vụ án để xác định đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ;
– Thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh nhân thân, hoàn cảnh của bị can, bị cáo;
– Đề xuất áp dụng nhiều tình tiết giảm nhẹ nhằm giảm mức hình phạt hoặc xin hưởng án treo
Trên đây là bài viết NHỮNG TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ THƯỜNG GẶP. Nếu quý khách hàng đang đối diện với bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.633.390. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và hỗ trợ quý khách hàng một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp. Chân thành cảm ơn sự hợp tác và sự tin tưởng của quý khách hàng!
