KHỞI TỐ BỊ CAN KHÁC GÌ KHỞI TỐ VỤ ÁN?
Trong tố tụng hình sự, “khởi tố vụ án” và “khởi tố bị can” là hai giai đoạn khác nhau nhưng thường bị nhầm lẫn. Việc hiểu sai có thể khiến người liên quan chủ quan hoặc hoang mang không cần thiết. Dưới đây là cách phân biệt rõ ràng theo quy định pháp luật hiện hành.
I. KHỞI TỐ VỤ ÁN LÀ GÌ?
Khởi tố vụ án hình sự là việc cơ quan có thẩm quyền ra quyết định chính thức xác định rằng đã xảy ra hành vi có dấu hiệu tội phạm và cần được điều tra theo thủ tục hình sự. Quy định này được nêu tại Điều 143 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Ở giai đoạn khởi tố vụ án, cơ quan tiến hành tố tụng chỉ xác định sự việc, chưa xác định cá nhân cụ thể nào là người phạm tội. Do đó, khởi tố vụ án không đồng nghĩa với việc đã có người bị buộc tội.
II. KHỞI TỐ BỊ CAN LÀ GÌ?
Khởi tố bị can là việc cơ quan điều tra ra quyết định xác định một người cụ thể đã thực hiện hành vi phạm tội trong vụ án hình sự đã được khởi tố. Căn cứ pháp lý là Điều 179 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Từ thời điểm bị khởi tố bị can, người đó chính thức tham gia tố tụng với tư cách bị can và phát sinh đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo luật định, đồng thời có thể bị áp dụng các biện pháp tố tụng như triệu tập, tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú nếu đủ điều kiện.
III. ĐIỂM KHÁC NHAU GIỮA KHỞI TỐ VỤ ÁN VÀ KHỞI TỐ BỊ CAN
Khởi tố vụ án nhằm trả lời câu hỏi “có hay không hành vi phạm tội xảy ra”, còn khởi tố bị can nhằm trả lời câu hỏi “ai là người thực hiện hành vi phạm tội đó”. Khởi tố vụ án có thể diễn ra mà chưa có bị can, nhưng muốn khởi tố bị can thì bắt buộc vụ án phải được khởi tố trước.
Nói cách khác, khởi tố vụ án là bước mở đầu, còn khởi tố bị can là bước đi sâu vào trách nhiệm hình sự của một cá nhân cụ thể.
IV. BỊ KHỞI TỐ BỊ CAN CÓ CHẮC CHẮN BỊ KẾT TỘI KHÔNG?
Câu trả lời là không. Theo Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về nguyên tắc suy đoán vô tội, người bị khởi tố bị can chỉ bị coi là có tội khi có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
Trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử, bị can vẫn có quyền bào chữa, quyền mời luật sư và quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình theo quy định.
V. VÌ SAO CẦN LUẬT SƯ NGAY TỪ GIAI ĐOẠN KHỞI TỐ?
Giai đoạn khởi tố, đặc biệt là khởi tố bị can, có ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ diễn biến vụ án hình sự. Việc có luật sư tham gia sớm giúp người bị khởi tố hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình, tránh khai báo bất lợi và xây dựng phương án bảo vệ phù hợp ngay từ đầu.
Trên đây là bài viết KHỞI TỐ BỊ CAN KHÁC GÌ KHỞI TỐ VỤ ÁN? Nếu quý khách hàng đang đối diện với bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.633.390. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và hỗ trợ quý khách hàng một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp. Chân thành cảm ơn sự hợp tác và sự tin tưởng của quý khách hàng!
